कधी कधी आपल्याला खूप आवडणारा पदार्थ पाहिल्यावर आपली भूक आणि मन दोन्ही भाळते. अशावेळी पोट भरलं तरी मन भरत नाही, आणि आपण गरजेपेक्षा जास्त खाऊन टाकतो. कधी कधी मित्रमंडळींमध्ये बसल्यावर, नातेवाईकांच्या भेटीत, किंवा केवळ भुकेच्या नादात आपण भलतंच जास्त जेवतो.
दिवसाच्या वेळेत जास्त खाल्ल्यास हालचालींमुळे ते पचून जातं, पण रात्री जास्त खाल्ल्यास पचन होत नाही, पोट फुगल्यासारखं होतं आणि झोप लागत नाही. अशावेळी अस्वस्थता दूर करण्यासाठी एक साधा आणि प्रभावी उपाय आहे.
जर जेवण जास्त झाल्यामुळे अस्वस्थ वाटत असेल, पोट फुगल्यासारखं झालं असेल, तर अपान मुद्रा करून पाहा. या मुद्रेमुळे पचनक्रिया सुधारते आणि पोटातील अस्वस्थता कमी होते. अपान मुद्रा करण्यासाठी दोन्ही हातांचे मधले बोट आणि अनामिका दुमडून त्यांची टोके अंगठ्याच्या टोकावर ठेवा आणि हलकासा दाब द्या. तर्जनी आणि करंगळी ताठ ठेवा. ही मुद्रा करून १० ते १५ मिनिटे शांत बसा. या मुद्रेमुळे पचनक्रिया सुधारते आणि मन शांत होतं.
अतिखाल्यानंतर पोटात ताण जाणवत असेल तर श्वासावर लक्ष केंद्रित करा. नाकाने खोल श्वास घ्या आणि हळूहळू सोडा. हे प्रक्रियेत पचन सुधारण्यास मदत होते. शांत बसून श्वासावर लक्ष दिल्यास मन स्थिर होतं आणि पचनक्रिया सुधारते. यामुळे पोटातील जळजळ कमी होते आणि पोट हलकं वाटतं.
जेवणानंतर लगेच झोपण्याऐवजी १० ते १५ मिनिटं हलक्या गतीने चालायला जा. चालण्याने पचनक्रिया जलद होते आणि अन्न पचण्यास मदत मिळते. हलकं चालल्यामुळे पोटातील जडपणा कमी होतो आणि अस्वस्थतेचा अनुभव कमी होतो. रात्री जास्त खाल्ल्यानंतर हलक्या फेरीने पचन सुधारतं.
अति खाल्यानंतर एक ग्लास गरम पाणी प्यायल्याने पचनक्रिया सुधारते. गरम पाण्यामुळे पोटात उष्णता निर्माण होते, जी अन्न पचण्यास मदत करते. गरम पाणी प्यायल्याने पोट हलकं होतं, जडपणा कमी होतो, आणि शरीराला ताजेतवाने वाटतं. हा उपाय सहज पचनक्रियेला चालना देतो.
पचन सुधारण्यासाठी जिरे, हिंग, आणि आल्याचा काढा बनवून पिणं फायदेशीर ठरतं. या औषधी वनस्पती पचनक्रियेस चालना देतात आणि पोटातील गॅस कमी करतात. जिरे आणि हिंग पोटातील वात कमी करतात, तर आलं अन्न पचण्यास मदत करतं. हा काढा नियमितपणे घेतल्यास पचनक्रिया सुधारते आणि पोट हलकं वाटतं. हे उपाय करून पाहिल्यास अतिखाल्यानंतर होणारी अस्वस्थता कमी करता येते. नैसर्गिक पद्धतींनी पचन सुधारून शरीराला हलकं आणि ताजेतवाने ठेवता येतं.
Post a Comment